| واکاوی ظرفیتهای همگرایانه در روابط ایران و عراق با تأکید بر دیپلماسی اجتماعی (مطالعه موردی: حوزههای علمی، سلامت، مرزی و زیارت) |
| کد مقاله : 1048-IFPOLICY3TH-FULL |
| نویسندگان |
|
محمدعلی عچرشاوی * دانشجوی کارشناسی ارشد جامعه شناسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه خوارزمی تهران
MA Student in Sociology, Faculty of Literature and Humanities, Kharazmi University, Tehran |
| چکیده مقاله |
| تحولات ژئوپلیتیکی پس از سقوط رژیم صدام حسین، زمینه بازتعریف روابط جمهوری اسلامی ایران و عراق را در ابعاد سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی فراهم ساخت. پایان حاکمیت بعث در عراق، علاوه بر تغییر موازنههای قدرت در منطقه، فرصتهای تازهای برای شکلگیری روابط مبتنی بر اشتراکات تاریخی، فرهنگی و مذهبی میان دو ملت ایجاد کرد. در این چارچوب، «دیپلماسی اجتماعی» بهعنوان رویکردی مکمل در سیاست خارجی، نقش مهمی در مدیریت تنشهای ژئوپلیتیکی، تقویت سرمایه اجتماعی فراملی و ایجاد بسترهای همگرایی پایدار میان دو کشور ایفا میکند. پژوهش حاضر با تمرکز بر چهار مؤلفه اصلی شامل تبادلات علمی و آموزشی، دیپلماسی سلامت، بازارچه مرزی اروندکنار و دیپلماسی زیارت، به بررسی ظرفیتهای همگرایانه روابط ایران و عراق میپردازد. این مؤلفهها بهعنوان مهمترین بسترهای تعاملات مردمی، نخبگانی و اقتصادی، نقش تعیینکنندهای در شکلگیری هنجارهای مشترک و کاهش بیاعتمادیهای تاریخی دارند. سؤال اصلی پژوهش آن است که دیپلماسی اجتماعی چه نقشی در تقویت همگرایی و کاهش واگرایی در روابط ایران و عراق پساصدام دارد. یافتهها نشان میدهد که شکلگیری چارچوبهای معنایی مشترک، توسعه زیرساختهای لجستیکی و اقتصادی، گسترش تعاملات نخبگانی و مردمی، و بهرهگیری از ظرفیتهای فرهنگی و زیارتی، میتواند زمینهساز همگرایی پایدار و ارتقای قدرت نرم دو کشور در سطح منطقهای شود. بر این اساس، دیپلماسی اجتماعی میتواند بهعنوان ابزاری راهبردی، نقش مهمی در بازتعریف مناسبات ایران و عراق و تبدیل فرصتهای مشترک به مزیتهای ژئوپلیتیکی ایفا کند. |
| کلیدواژه ها |
| روابط ایران و عراق، دیپلماسی اجتماعی، همگرایی منطقهای، دیپلماسی زیارت، تبادلات علمی و آموزشی |
| وضعیت: پذیرفته شده |