دکترین تهران و آنکارا در برابر توافق‌ ابراهیم: همگرایی یا واگرایی
کد مقاله : 1036-IFPOLICY3TH-FULL (R1)
نویسندگان
اسماعیل بنی آدم *1، جواد جهانگیرزاده2
1دانشگاه ازاد زنجان
2دانشگاه ارومیه، گروه جامعه شناسی
چکیده مقاله
توافق‌ ابراهیم (۲۰۲۰) با عادی‌سازی روابط اسرائیل و چند کشور عربی در چارچوبی آمریکایی برای مهار ایران، نظم خاورمیانه را دگرگون کرد. این مقاله با استفاده از نظریه رئالیسم نئوکلاسیک به بررسی پاسخ ایران و ترکیه به این معماری نوظهور می‌پردازد. استدلال اصلی آن است که اگرچه هر دو کشور توافق‌ها را چالشی راهبردی می‌بینند، پاسخ‌هایشان به دلیل ساختارهای سیاسی داخلی، جهت‌گیری‌های ایدئولوژیک و موقعیت ژئوپلیتیک متفاوت، اساساً واگرا است. ایران موضع قاطع طرد ایدئولوژیک را اتخاذ کرده و توافق‌ها را خیانت به فلسطین و شبکه منطقه‌ای خود را برای مقابله با نفوذ اسرائیل به کار گرفته است. در مقابل، ترکیه راهبردی دوسویه را در پیش گرفته که بین تعامل عمل‌گرایانه و مخالفت ایدئولوژیک در نوسان است. مقاله همچنین به بهره‌گیری دو کشور از پروژه‌های ارتباطی جایگزین به عنوان موازنه‌هایی در برابر ابتکارات آمریکا می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد توافق‌های ابراهیم ضمن تشدید رقابت ایران و ترکیه، به طور متناقض، زمینه‌ساز همکاری تاکتیکی آن‌ها در برابر طردشدگی از ساختارهای غربی شده است.
کلیدواژه ها
ایران، ترکیه، توافق ابراهیم، دکترین
وضعیت: پذیرفته شده