آینده روابط ایران و عربستان سعودی و تأثیر آن بر امنیت و ثبات منطقه خاورمیانه
کد مقاله : 1031-IFPOLICY3TH-FULL
نویسندگان
محسن صفری *
کارمند
چکیده مقاله
این پژوهش با هدف تحلیل آینده روابط ایران و عربستان سعودی و پیامدهای آن برای امنیت و ثبات منطقه‌ای انجام شده است. با توجه به نقش ژئوپلیتیکی دو کشور و اهمیت خلیج فارس در امنیت و بازار انرژی جهانی، بررسی سناریوهای محتمل آینده این روابط از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. پژوهش حاضر از نوع کاربردی، تحلیلی– توصیفی و کیفی بوده و داده‌ها از طریق تحلیل اسناد رسمی، بیانیه‌های دیپلماتیک، منابع کتابخانه‌ای و گزارش‌های بین‌المللی گردآوری شده است. ابزار اصلی تحلیل شامل فیش‌برداری، تحلیل محتوا و تحلیل گفتمان سیاست خارجی است و برای ارزیابی سناریوها از تحلیل سناریویی و مقایسه‌ای بهره گرفته شده است. سه سناریوی محتمل تحلیل شد: (۱) همگرایی راهبردی که با کاهش تنش، همکاری اقتصادی و ارتقای امنیت خلیج فارس همراه است، (۲) مدیریت رقابت که اختلافات حفظ می‌شوند اما درگیری مستقیم رخ نمی‌دهد و ثبات نسبی منطقه حفظ می‌شود، و (۳) بازگشت به تقابل که منجر به تشدید رقابت نیابتی، بی‌ثباتی منطقه‌ای و افزایش رقابت تسلیحاتی می‌شود. یافته‌ها نشان می‌دهد که مسیر آینده روابط ایران و عربستان تأثیر مستقیم بر یمن، عراق و سوریه، بازار انرژی و نقش قدرت‌های فرامنطقه‌ای دارد. این پژوهش با بهره‌گیری از چارچوب نظری مجموعه امنیتی منطقه‌ای بوزان، پیوند بین سناریوهای آینده و پیامدهای امنیتی را روشن کرده و راهکارهایی برای کاهش تنش و ارتقای ثبات منطقه‌ای ارائه می‌دهد.
کلیدواژه ها
روابط ایران و عربستان، امنیت منطقه‌ای، ثبات سیاسی، رقابت ژئوپلیتیکی، خلیج فارس، دیپلماسی منطقه‌ای
وضعیت: پذیرفته شده