| نسبتسنجی منافع ایران با پروژههای سیپک پاکستان و جاده توسعه عراق |
| کد مقاله : 1015-IFPOLICY3TH-FULL (R1) |
| نویسندگان |
|
یاسین کریمیان * ندارم. |
| چکیده مقاله |
| گسترش پروژههای ترانزیتی در پیرامون ایران، بهویژه «سیپک» و «جاده توسعه»، پرسشهای جدی را پیرامون آینده منافع ژئوپلیتیک کشور برانگیخته است. این پژوهش با هدف بازتعریف نسبت ایران با این دو پروژه، بر این فرضیه استوار است که این طرحها لزوماً تهدیدی راهبردی علیه منافع بلندمدت ایران محسوب نمیشوند. این پژوهش با روش ترکیبی به تحلیل محتوای کیفی اسناد و تطبیق دادههای کمی بخش لجستیکی و تجاری میپردازد. یافتههای مطالعه با استفاده از چارچوب مفهومی منطقهگرایی نوین نشان میدهد که دورنمای موفقیت این پروژهها به دلیل چالشهای بنیادین در «ساختار سیاسی» دولتهای مجری، با تردیدهای جدی روبروست. بیثباتی سیاسی، چالشها و بحرانهای داخلی دولتهای پاکستان و عراق، توان اجرایی آنها را در پیشبرد کلانپروژههای ملی در افق کوتاه مدت بهشدت محدود کرده است. لذا، بزرگنمایی خطر این کریدورها با واقعیتهای میدانی همخوانی ندارد. بر این اساس، اتخاذ رویکرد «تهدیدمحور» نه تنها با دکترین «سیاست همسایگی» در تعارض است، بلکه میتواند ایران را از دیگر فرصتهای همکاری با کشورهای منطقه دور کند. در نهایت، مقاله استدلال میکند که ایران باید با درکِ واقعگرایانه از محدودیتهای این پروژهها، به جای تقابل، به سمت همکاری و حمایت از پروژه های مورد نظر حرکت کند؛ چرا که تبدیل شدن ایران به یک «شریک راهبردی امن و پیشرو»، بیش از رقابتهای حذفی به تثبیت وزن ژئوپلیتیک کشور و تبدیل شدن به هاب مکمل در زنجیره ارزش منطقهای کمک خواهد کرد. |
| کلیدواژه ها |
| ایران، سیپک، جاده توسعه، منطقهگرایی، کریدور |
| وضعیت: پذیرفته شده |